راهنمای ثبت طرح صنعتی و طراحی بستهبندی کالا – ۱۴۰۴
«طرح صنعتی» مسیر قانونی برای محافظت از ظاهر یک محصول یا بستهبندی آن است؛
یعنی همان چیزی که مشتری میبیند و با آن محصول را بهخاطر میسپارد.
اگر طراح، تولیدکننده یا صاحب برند هستید، ثبت طرح صنعتی کمک میکند از کپیبرداری رقبا جلوگیری شود و
چارچوب حقوقی روشنتری برای پیگیریهای بعدی داشته باشید.
ثبت آرمانی – شریک حقوقی هوشمند شما
🎯 مناسب برای چه کسانی؟
طراحان، تولیدکنندگان، صاحبان برند، واردکنندگان و شرکتهایی که بستهبندی یا ظاهر محصولشان مزیت رقابتی دارد.
🧩 موضوع طرح صنعتی چیست؟
ظاهر دو/سهبعدی محصول: شکل، خطوط، نقش، ترکیب رنگها، فرم بستهبندی و تزئینات کاربردی.
🕒 زمان و هزینه
به نوع طرح، تعداد نمونهها و روند بررسی بستگی دارد. در مشاوره، برآورد شفاف و مرحلهای ارائه میشود.
طرح صنعتی چیست؟
هر طراحی دو بعدی یا سه بعدی (مانند فرم، خطوط، نقش، رنگ یا بستهبندی) که
باعث تمایز کالا از محصولات مشابه شود، میتواند در قالب «طرح صنعتی» بررسی و پیگیری شود.
مثال: بستهبندی خلاقانه مواد غذایی، طراحی خاص بطری، قالب متفاوت یک محصول مصرفی.
چرا طرح صنعتی را پیگیری کنیم؟
- 🛡️ ایجاد پشتوانه حقوقی برای جلوگیری از کپیبرداری و مشابهسازی
- 📈 افزایش اعتبار برند و حرفهای شدن ارائه محصول
- ⚖️ امکان اقدام حقوقی در صورت سوءاستفاده یا تقلید
- 💡 تبدیل خلاقیت ظاهری به دارایی قابل دفاع در کسبوکار
چه طرحی معمولاً شانس تأیید بالاتری دارد؟
- تازه و متمایز باشد (شباهت جدی با نمونههای رایج بازار نداشته باشد)
- صرفاً «ایده کلی» نباشد و بتوان آن را با تصاویر/توضیحات دقیق معرفی کرد
- با نظم عمومی و مقررات (نمادهای رسمی، موارد ممنوع) تعارض نداشته باشد
نکته مهم: قبل از اقدام، بهتر است «قابلیتسنجی» انجام شود تا ریسک برگشت/ایراد کمتر شود.
مراحل پیگیری ثبت طرح صنعتی در ثبت آرمانی
- مشاوره و قابلیتسنجی: بررسی اولیه طرح و توضیح مسیر مناسب
- آمادهسازی پرونده: تصاویر/نماهای لازم + توصیف دقیق ویژگیهای ظاهری
- ارسال از مسیر رسمی: اقدام از طریق درگاه رسمی مالکیت صنعتی
(مشاهده درگاه)
- پیگیری تا نتیجه: پاسخگویی به ایرادات احتمالی و تکمیل مستندات
مدارک و اطلاعات مورد نیاز
بسته به نوع طرح و وضعیت پرونده، ممکن است مدارک تکمیلی هم لازم شود که در مشاوره اعلام میگردد.
مدت اعتبار و تمدید
اعتبار طرح صنعتی معمولاً بهصورت دورهای تعیین میشود و امکان تمدید نیز وجود دارد.
جزئیات دقیق تمدید و زمانبندی، وابسته به تاریخ ثبت و شرایط پرونده است و در مشاوره اعلام میشود.
سوالات متداول
آیا ثبت طرح صنعتی اجباری است؟
اجباری نیست؛ اما اگر میخواهید از ظاهر محصول/بستهبندی خود دفاع حقوقی مؤثر داشته باشید، مسیر رسمی بهترین پشتوانه است.
طرح صنعتی چه تفاوتی با برند دارد؟
برند مربوط به نام/لوگو و نشانه تجاری است؛ طرح صنعتی مربوط به «ظاهر» محصول یا بستهبندی (فرم، خطوط، نقش، رنگ و …) است.
آیا بستهبندی هم میتواند طرح صنعتی باشد؟
بله. اگر بستهبندی شما ظاهر متمایز و قابل معرفی داشته باشد، معمولاً امکان بررسی در قالب طرح صنعتی وجود دارد.
اگر طرح مشابه در بازار وجود داشته باشد چه میشود؟
شباهت میتواند ریسک ایراد/عدم تأیید را بالا ببرد. به همین دلیل «قابلیتسنجی» قبل از اقدام بسیار مهم است.